แหล่งเรียนรู้ “ศาสตร์พระราชา โคก หนอง นา โมเดล ศกร.ตำบลท่าแยก”

เนื้อหาทั่วไป โพสต์เมื่อ 28/09/2026 | เข้าชม 10 ครั้ง


เดิมการบริหารจัดการในพื้นที่จำนวน 15 ไร่ ทำการเกษตรเชิงเดี่ยว คือการทำนาปลูกข้าวเท่านั้น ปีละครั้งตั้งแต่รุ่น พ่อ แม่ ของเราในพื้นที่แห่งนี้ การลงทุนค่อนข้างเยอะ ไหนจะ ค่าเมล็ดพันธุ์ข้าวปลูก ค่าไถ ค่าแรงงาน ค่าการเก็บเกี่ยว ค่าปุ๋ยเคมี ยาฆ่าแมลง อื่นๆ อีกมากมาย มีแต่รายจ่ายทั้งนั้น ปีไหน ฝนตกน้อย ฝนแล้ง ฝนทิ้งช่วง ปีนั้นก็เป็นกรรมเราไป คือขาดทุน

ถ้าถามว่าทำไม ? มีความสนใจ  แรงจูงใจที่มาทำโคก หนอง นา โมเดล  ได้มีโอกาสเข้าร่วมกับหลายๆหน่วยงานที่ลงพื้นที่มาส่งเสริม สนับสนุน ให้ความรู้ เช่น พัฒนาที่ดิน , พัฒนาชุมชน และกศน.ตำบล โดยมีคุณครูกศน.ตำบลท่าแยก มาจัดกิจกรรม ด้านการน้อมนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง มาสู่การปฏิบัติ เช่นอบรมการทำปุ๋ยหมัก การปลูกพืชแบบผสมผสาน การทำน้ำหมักปุ๋ยชีวภาพ และนำพาไปศึกษาดูงานในพื้นที่โครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ในรัชกาลที่ 9 เป็นต้น พอมีได้รับความรู้ก็นำสู่การปฏิบัติ ให้พื้นที่เราเป็นเหมือนต้นแบบ โดย ทำปุ๋ยอินทรีย์ใช้เอง มีความหลากหลายของผลผลิตจากพืชพันธที่ปลูกในพื้นที่ของเราการบริหารจัดการ โคก หนอง นา โมเดล
         ด้านที่ 1 บริหารจัดการน้ำในพื้นที่ของตนเองของชุมชนให้ได้ 100
%

 ในการบริหารจัดการน้ำในพื้นที่ของตนเองให้ได้ 100%  ในพื้นที่ 15 ไร่ มีบ่อน้ำ จำนวน 2 บ่อ  โดยขนาดของบ่อละ 1 ไร่ โดยการบริหารจัดการน้ำ ใช้ปั๊มน้ำ โดยขับพลังงานด้วยไฟฟ้าจาก พลังงานแสงอาทิตย์ ปั๊มน้ำเข้าสู่ระบบแท็งน้ำหอสูงขนาดความจุ 3,000  ลิตร ปล่อยจากที่สูงสู่ระบบปริงเกอร์ ทั้ง 2 บ่อนั้นจะหมุนเวียนกันสลับกันสูบ ปล่อยน้ำให้ชุ่มชื้นทั้ง พืชและดินเกิดการซึมซับน้ำสู่บ่อน้ำต่อไป และอาศัยคลองไส้ไก่ของชลประทานเวลาปล่อยน้ำน้ำก็จะซึมซับเข้าบ่อทั้ง 2 เช่นกัน

  ด้านที่ 2 สร้างแหล่งอาหารในพื้นที่ของตนเองให้สมบูรณ์ที่สุด (ให้มีความหลากหลายของสิ่งมีชีวิตทั้งปลูกพืชและ /หรือ เลี้ยงสัตว์)

  ด้านแหล่งอาหารที่อุดมสมบูรณ์ด้านแหล่งอาหารนั้นในพื้นที่นั้น

ได้ปลูกพืชผักสวนครัว เช่น พริก มะเขือ ข่า ตะไคร้ ใบมะกรูต ฯ อีกหลายชนิด ผลไม้ก็จะเป็นมะม่วง  ไม้ผลชนิดต่าง ในบ่อน้ำก็เลี้ยง กุ้ง หอย ปู ปลา เป็นต้น

 

  ด้านที่ 3 สร้างป่า 5 ระดับ ในพื้นที่ของตนเองให้สมบูรณ์ที่สุด

  ในพื้นที่ได้ปลูกป่า 5 ระดับ พืชที่มีระดับสูง ได้แก่ ไม้ยางนา ตะเคียน พยุง ,ระดับความสูงกลาง ,กลาง ได้แก่ มะม่วง ชมพู่ มะไฟ ฯ ,ระดับเตี้ย ได้แก่ มะเขือ พริก กะเพรา ฯ ระดับเรี้ยดิน ปลูกฟักทอง บวบ  ฯ ใต้ดิน ปลูก กระชาย ข่า มัน เผือก เป็นต้น

 

  ด้านที่ 4 สร้างรายได้ ให้มีทั้งรายวัน รายสัปดาห์ รายเดือน รายปี และ/หรือรายได้มิติอื่นๆ เช่น มิติสุขภาพอนามัย (Health Benefit) มิติการบบริหารเวลา ( Time  Benefit) มิติการยอมรับด้านสังคม (Social Benefit)

 

วิทยากรประจำแหล่งเรียนรู้ นางสาวสังวาล  สังคะโห   ครู ศกร.ประจำตำบล นายปวริศ แสงตาปัน
พิกัดที่ตั้งแหล่งเรียนรู้  หมู่ที่ 10 บ้านท่ากะบาก ตำบลท่าแยก อำเภอเมืองสระแก้ว จังหวัดสระแก้ว